Metale szlachetne w jubilerstwie

Historia biżuterii jest starsza, niż myślisz. Od bardzo dawna, bo już ponad 20 tysięcy lat temu, wytwarzano pierwsze elementy, które miały wyłącznie funkcje ozdobną, nie służyły polowaniu, zbieraniu jedzenia czy budowaniu. Wówczas wytwarzano biżuterię z muszel, ze skóry bądź kości zwierząt. Dopiero około roku 3500 p.n.e. zaczęto używać metali szlachetnych do wyrobu ozdób biżuteryjnych. Robiono z nich bransolety, spinki do włosów czy bardzo popularne w Starożytnym Egipcie amulety.

Trzy najważniejsze metale szlachetne wykorzystywane w jubilerstwie to złoto, srebro oraz platyna. Występują jeszcze tzw. platynowce, jednak są one rzadziej używane. Do platynowców, oprócz platyny, zaliczają się ruten, rod, pallad, osm i iryd.

Z tego artykułu dowiesz się, czym charakteryzują się poszczególne metale, jakie mają próby, znaki i cechy probiercze. Pamiętaj, że w razie dodatkowych pytań, chętnie odpowiemy na nie w salonie jubilerskim Ad’or w Koninie.

Srebro

Połyskująca barwa srebra fascynowała ludzkość od dawna. Naczynia, sztućce i ozdoby wykonywane z tego pierwiastka przez wiele wieków były niezwykle kosztowne i ekskluzywne. Dopiero zamorskie wyprawy Europejczyków do krajów Ameryki Środkowej i Południowej spowodował, że srebro stało się nieco tańsze i bardziej powszechne. Odkryto tam wiele jego złóż, których brakowało na Starym Kontynencie.

Srebro jest ciągliwe, kowalne i ma ładny, metaliczny połysk. Jest nieco twardsze niż złoto, ale nadal łatwo poddaje się modyfikacjom, dlatego można formować z niego wiele różnych kształtów, które potem pięknie wyglądają na dłoniach czy szyi w postaci biżuterii.

Ten metal szlachetny jest niezwykle elegancki i łatwo dopasować go do wielu stylizacji. Minimalistyczne srebrne kolczyki czy bransoletka z srebrnymi zawieszkami mogą być z powodzeniem noszone na co dzień jako uzupełnienie formalnego bądź casualowego stroju.

Złoto

Złoto to nie tylko obecnie najpopularniejszy metal szlachetny, ale jednocześnie bardzo drogocenny i pożądany. Przez setki lat uchodził za synonim piękna i luksusu. Historia jego wydobycia i przetapiania silnie związana jest ze Starożytnym Egiptem. Przykładem zamiłowania Egipcjan do złota jest pośmiertna maska faraona Tutenchamona wykonana w całości z tego szlachetnego metalu.

Złoto należy do najbardziej kowalnych metali. Ze względu na to, że w czystej postaci jest zbyt miękkie, w jubilerstwie wykorzystuje się jego stopy z domieszką innych pierwiastków. Dzięki tym połączeniom możliwe jest uzyskanie różnych odcieni złota, które naturalnie ma połyskującą, żółtą barwę. Dla przykładu: białe złoto uzyskiwane jest dzięki domieszce niklu lub palladu, a czerwone dzięki miedzi.

Złoto pasuje do klasycznych i eleganckich stylizacji. Świetnie komponuje się z uniwersalną czernią, ale też z burgundem oraz butelkową zielenią.

Platyna

Czy wiesz, że najbardziej obecnie pożądany metal szlachetny na świecie, czyli platyna, jeszcze kilka wieków temu był uznawany za mało wartościową odmianę srebra? Platyna została odkryta w Kolumbii w pierwszej połowie XVIII wieku. Jej nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa platino, co oznacza „sreberko”. Choć nieco pogardliwe określenie przyjęło się na dobre, to jednak szybko dowiedziono, że platyna jest nie tylko odrębnym od srebra metalem, ale również bardzo rzadkim i kosztownym kruszcem.

Platyna ma wysoką temperaturę topnienia, jest kowalna i poddaje się formowaniu, choć nieco trudniej niż srebro i złoto. Z tego względu oraz z powodu niewielkiego występowania w naturze, biżuteria z platyny jest droższa niż ozdoby z pozostałych kruszców. Ma szarobiałe zabarwienie i piękny połysk.

Biżuteria z platyny należy do najbardziej wyjątkowych. Najczęściej z tego metalu szlachetnego wyrabia się pierścionki zaręczynowe oraz obrączki.

Próby metali szlachetnych

Biżuterię wykonaną z metali szlachetnych chroni polskie prawo probiercze. To, ile wyrób biżuteryjny zawiera metalu szlachetnego, określane jest próbą. Im większa wartość próby, tym więcej czystego metalu szlachetnego zawiera biżuteria w stosunku do pozostałego stopu. Na konkretnych przykładach łatwiej to zrozumieć:

Złoto próby 750 oznacza stop składający się z 75% czystego złota i 25% domieszek innych metali.

100 gram srebra próby 925 oznacza, że w stopie znajduje się 92,5 gramy czystego srebra.

Próby złota:

  • 999 zawiera 99,9% czystego złota (0)
  • 960 zawiera 96,0% czystego złota (1)
  • 750 zawiera 75,0% czystego złota (2)
  • 585 zawiera 58,5% czystego złota (3)
  • 500 zawiera 50,0% czystego złota (4)
  • 375 zawiera 37,5% czystego złota (5)
  • 333 zawiera 33,3% czystego złota (6)

Próby srebra:

  • 925 zawiera 92,5% czystego srebra
  • 875 zawiera 87,5% czystego srebra
  • 830 zawiera 83,0% czystego srebra
  • 800 zawiera 80,0% czystego srebra

Próby platyny:

  • 999 zawiera 99,9% czystej platyny
  • 950 zawiera 95,0% czystej platyny
  • 850 zawiera 85,0% czystej platyny

Cechy probiercze metali szlachetnych

Cechy probiercze to chronione przez prawo znaki urzędowe, które potwierdzają, że w wyrobie jubilerskim znajdują się metale szlachetne. Każdy wyrób ze złota (powyżej 1 g), srebra (powyżej 5 g) oraz platyny musi posiadać taki znak, który jest dowodem na zwartość kruszcu.

Cecha zawiera symbol metalu, określenie próby oraz informację o mieście, w którym cecha została nabita.

Symbole metali szlachetnych:

  • głowa rycerza oznacza biżuterię ze złota,
  • głowa kobiety oznacza biżuterię ze srebra,
  • głowa konia oznacza biżuterię z platyny,
  • głowa psa oznacza biżuterię z palladu.

Miasta, w których zlokalizowane są urzędy probiercze nabijające cechy:

  • B Bydgoszcz,
  • G Gdańsk,
  • H Chorzów,
  • K Kraków,
  • Ł Łódź,
  • P Poznań,
  • Warszawa,
  • V Wrocław,
  • Częstochowa.

Mamy nadzieję, że temat metali szlachetnych stał Ci się bliższy. Wybór biżuterii pozostawiamy Tobie każdy z kruszców jest wyjątkowy i budzi zachwyt. Jeśli potrzebujesz rady, zapraszamy Cię do naszego salonu. Chętnie skonsultujemy Twój pomysł na prezent i pomożemy wybrać idealną biżuterię. Masz więcej pytań? Czekamy na Twoją wiadomość. Nasz formularz kontaktowy znajdziesz tutaj.

Do pobrania oficjalny wykaz cech: https://www.arenart.pl/pdf/tabela_cech_polska.pdf